NASA ogłosiła zakończenie misji satelity Terra, który od niemal 27 lat obserwuje Ziemię z orbity. Urządzenie miało pracować zaledwie sześć lat, ale dostarczało naukowcom danych o atmosferze, oceanach, pożarach, lodowcach i zmianach klimatycznych przez ponad cztery razy dłuższy okres.
1 grudnia 2026 roku Terra przestanie zbierać dane naukowe, a w styczniu 2027 roku NASA planuje wyłączyć pozostałe systemy satelity. Powodem są starzejące się podzespoły, ograniczone zasoby energii i stopniowe zmiany orbity. Zgromadzone przez lata obserwacje pozostaną dostępne dla naukowców i wszystkich zainteresowanych.
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Terra została wystrzelona 18 grudnia 1999 roku
- pierwotna misja miała trwać sześć lat
- satelita przez niemal 27 lat obserwował Ziemię
- na pokładzie znajdowało się pięć instrumentów naukowych
- zbieranie danych zakończy się 1 grudnia 2026 roku
- całkowite wyłączenie satelity zaplanowano na styczeń 2027 roku
- archiwalne dane pozostaną bezpłatne i publicznie dostępne
Terra miała działać sześć lat. NASA wyłączy ją dopiero po 27 latach
Satelita Terra wystartował 18 grudnia 1999 roku z bazy Vandenberg w Kalifornii. Był jedną z najważniejszych misji programu Earth Observing System, którego zadaniem było prowadzenie długoterminowych obserwacji naszej planety. Naukowcy chcieli jednocześnie badać atmosferę, powierzchnię lądów, oceany oraz wzajemne zależności między tymi elementami.
Urządzenie zaprojektowano z myślą o sześcioletniej pracy. Terra okazała się jednak znacznie trwalsza i przez kolejne dekady dostarczała danych wykorzystywanych w badaniach środowiskowych. Satelita poruszał się po orbicie okołobiegunowej, wykonując obieg Ziemi mniej więcej co 99 minut. Pozwalało to regularnie obserwować rozległe obszary planety i porównywać zmiany zachodzące na przestrzeni lat.
NASA poinformowała 17 listopada, że dalsza eksploatacja urządzenia dobiega końca. Systemy pokładowe starzeją się, dostępna moc stopniowo maleje, a orbita Terry zmienia się względem pierwotnych parametrów. Zbieranie danych zakończy się 1 grudnia, natomiast pozostały czas zostanie wykorzystany na przygotowanie satelity do wyłączenia.
Może Cię zainteresować: NASA bada atmosfery egzoplanet. Pandora sprawdzi co najmniej 20 obcych światów
Pięć instrumentów przez lata obserwowało Ziemię
Terra została wyposażona w pięć instrumentów naukowych, które prowadziły obserwacje w różnych zakresach promieniowania. Najbardziej rozpoznawalnym jest MODIS, wykorzystywany do monitorowania powierzchni lądów, oceanów, chmur i pożarów. Jego dane pozwalały między innymi śledzić rozprzestrzenianie się dymu oraz zmiany roślinności.
Pozostałe instrumenty miały bardziej wyspecjalizowane zadania. ASTER wykonywał szczegółowe zobrazowania powierzchni Ziemi, CERES mierzył bilans promieniowania naszej planety, a MISR obserwował atmosferę z kilku kierunków. MOPITT służył natomiast do badania stężenia tlenku węgla w troposferze. Połączenie tych pomiarów umożliwiało analizowanie procesów zachodzących jednocześnie w atmosferze i na powierzchni Ziemi.
Nie wszystkie instrumenty działały jednak do samego końca misji. NASA wcześniej wyłączyła MOPITT oraz część systemów CERES i ASTER, aby ograniczyć zużycie energii. W lutym 2026 roku zakończono również wykorzystywanie możliwości obrazowania termicznego ASTER. Dzięki stopniowemu ograniczaniu pracy wyposażenia udało się utrzymać pozostałe obserwacje jeszcze przez kolejne miesiące.
Dane z Terry pomagały śledzić pożary, susze i zmiany klimatu
Jednym z najważniejszych osiągnięć misji jest wieloletni zapis zmian zachodzących na powierzchni Ziemi. Terra dostarczała informacji o rozwoju pożarów lasów, przemieszczaniu się pyłu i dymu, zmianach pokrywy lodowej oraz sposobie wykorzystywania terenów przez człowieka. Tak długi okres obserwacji pozwala naukowcom porównywać zjawiska, które trudno ocenić na podstawie pojedynczych zdjęć satelitarnych.
Dane wykorzystywano również poza środowiskiem naukowym. Informacje o pożarach i zadymieniu wspierały działania związane z bezpieczeństwem publicznym, a pomiary powierzchni lądów i zasobów wodnych znajdowały zastosowanie w rolnictwie oraz gospodarowaniu wodą. Obserwacje atmosfery pomagały natomiast analizować transport zanieczyszczeń i ich wpływ na środowisko.
Duże znaczenie miała regularność pomiarów. Możliwość obserwowania tych samych obszarów przez kolejne lata pozwalała dokumentować zmiany pokrywy śnieżnej, rozwoju roślinności czy powierzchni lodu. Dane Terry stały się częścią wieloletnich zbiorów wykorzystywanych w badaniach klimatu. Ich wartość wynika przede wszystkim z ciągłości obserwacji prowadzonej przez niemal trzy dekady.
Może Cię zainteresować: Dlaczego południowy biegun Księżyca jest tak ważny? Chodzi nie tylko o wodę
NASA zakończy misję w styczniu 2027 roku. Dane pozostaną dostępne
Po zakończeniu zbierania danych naukowych zespół NASA rozpocznie ostatni etap wycofywania satelity z eksploatacji. Pozostałe paliwo zostanie wykorzystane do obniżenia jego orbity, a następnie inżynierowie wyłączą systemy pokładowe. Zgodnie z obecnym harmonogramem ma to nastąpić w styczniu 2027 roku.
Zakończenie misji nie spowoduje usunięcia danych gromadzonych przez Terrę od 1999 roku. NASA zapowiedziała, że archiwalne zobrazowania i pomiary pozostaną bezpłatnie dostępne. Naukowcy będą więc mogli nadal wykorzystywać je do analiz zmian klimatycznych, badań atmosfery czy porównywania historycznego stanu powierzchni Ziemi z nowszymi obserwacjami satelitarnymi.
Część podobnych pomiarów prowadzą już nowsze instrumenty obserwacyjne, w tym VIIRS. Kontynuowanie wieloletnich serii danych wymaga jednak uwzględnienia różnic między czujnikami i sposobami wykonywania pomiarów. Terra pozostawia po sobie niemal 27-letni zapis zmian zachodzących na naszej planecie. Sam satelita zakończy pracę, ale zgromadzone informacje pozostaną wykorzystywane w badaniach przez kolejne lata.
Źródło: NASA Science, NASA Earth Observing System, NASA Earthdata. Opracowanie własne.
Dziękujemy za przeczytanie artykułu na Techoteka.pl.
Codziennie publikujemy najważniejsze informacje z Polski i ze świata dotyczące technologii, sztucznej inteligencji, nowych rozwiązań cyfrowych oraz trendów technologicznych, które kształtują przyszłość.
Obserwuj nas na Facebooku, aby być na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami ze świata technologii.



