Badania Naukowe

Polska buduje własne AI dla ochrony zdrowia, ale pierwszy cel nie ma nic wspólnego z zastępowaniem lekarza. System ma pilnować ścieżki pacjenta z rakiem płuca, sprawdzać kompletność dokumentacji i wychwytywać miejsca, w których diagnostyka lub leczenie zaczynają się niepotrzebnie przeciągać.

Za pomocą światła można aktywować i wyciszać wybrane neurony w żywym mózgu. Za odkrycia, które doprowadziły do rozwoju optogenetyki, przyznano Nobla z medycyny 2026.

Ponad 5000 czujników umieszczonych głęboko w antarktycznym lodzie pozwoliło wykryć wysokoenergetyczne neutrina pochodzące z kosmosu. Za kluczowy wkład w stworzenie obserwatorium IceCube i przełomowe odkrycie Francis Halzen otrzymał Nagrodę Nobla z fizyki 2026.

Sztuczna inteligencja analizuje tempo mowy, wysokość głosu i ekspresję emocjonalną, aby oszacować tzw. wiek mowy. Badanie obejmujące 2928 osób pokazuje, że różnica między wiekiem mowy a wiekiem rzeczywistym może być interesującym biomarkerem starzenia poznawczego.

Naukowcy stworzyli największą dotąd mapę aktywności genów w ludzkiej korze przedczołowej. Atlas PsychAD obejmuje ponad 6,3 mln jąder komórkowych i dane dotyczące ośmiu chorób, w tym Alzheimera, Parkinsona i schizofrenii.

Komputer kwantowy działa inaczej niż zwykły PC. Zamiast klasycznych bitów wykorzystuje kubity, superpozycję, splątanie i interferencję. Wyjaśniamy prostymi słowami, jak przebiegają obliczenia kwantowe i do czego mogą być wykorzystywane.

Anthropic prowadzi własne laboratorium biologiczne w San Francisco Bay Area, gdzie bada, jak Claude może uczestniczyć w rzeczywistych eksperymentach. Firma łączy modele AI z robotami laboratoryjnymi, mikroskopami i systemami pomiarowymi, tworząc kolejny krok w stronę physical AI.

Nowy interfejs mózg–komputer potrafi jednocześnie dekodować mowę i gesty u osób z ciężkim paraliżem. System wykorzystuje implant ECoG i odtwarza komunikację poprzez wirtualnego awatara.

Generatywna AI pomogła stworzyć ponad 100 syntetycznych nośników RNA. Najlepszy z nich osiągnął w testach laboratoryjnych wydajność wielokrotnie przewyższającą porównywane naturalne i lipidowe systemy transportu.

Ogromne badanie obejmujące ponad milion osób pozwoliło znaleźć 1260 wariantów genetycznych związanych z cechami osobowości Big Five. Aż 824 z nich nie były wcześniej znane.