W sierpniu 2025 roku NASA poinformowała, że próbka skały pobrana przez łazik Perseverance może zawierać ślady dawnego życia mikrobiologicznego na Marsie. Odkrycie dotyczy materiału nazwanego „Sapphire Canyon”, pochodzącego ze skały „Cheyava Falls” w kraterze Jezero. Wyniki zostały opublikowane w recenzowanym artykule naukowym w czasopiśmie Nature.
Kluczowym elementem odkrycia jest identyfikacja potencjalnej biosygnatury. NASA definiuje ją jako substancję lub strukturę, która może mieć pochodzenie biologiczne, ale wymaga dodatkowych danych i dalszych badań, zanim będzie można potwierdzić lub wykluczyć obecność życia.
„To odkrycie jest najbliżej, jak kiedykolwiek byliśmy, odkrycia życia na Marsie” — powiedział pełniący obowiązki administratora NASA Sean Duffy. Jednocześnie podkreślił, że jest to przełomowy krok w zrozumieniu Czerwonej Planety, ale nie stanowi ostatecznego dowodu.
Skała z dawnej doliny rzecznej
Łazik Perseverance natrafił na Cheyava Falls w lipcu 2024 roku podczas eksploracji formacji Bright Angel, znajdującej się na obrzeżach doliny Neretva Vallis. Jest to starożytna dolina rzeczna o szerokości około 400 metrów, ukształtowana przez wodę, która kiedyś wpływała do krateru Jezero.
Badania wykazały, że skały w tym regionie składają się z iłów i mułów, które na Ziemi bardzo dobrze zachowują ślady dawnego życia. Jednocześnie są bogate w organiczny węgiel, siarkę, utlenione żelazo oraz fosfor.
Według naukowców taka kombinacja składników chemicznych mogła stanowić źródło energii dla mikroorganizmów.
Źródło: NASA/JPL-Caltech/MSSS
Struktury, które mogą wskazywać na życie
Instrumenty łazika, w tym PIXL i SHERLOC, wykryły w skale charakterystyczne wzory określane jako „leopard spots”. Są to układy minerałów powstałe w wyniku reakcji chemicznych zachodzących między osadem a materią organiczną.
W strukturach tych zidentyfikowano dwa minerały bogate w żelazo: vivianit oraz greigit. Na Ziemi vivianit występuje często w osadach i torfowiskach, natomiast greigit może być wytwarzany przez niektóre mikroorganizmy.
Naukowcy wskazują, że tego typu reakcje chemiczne mogą stanowić mechanizm pozyskiwania energii przez mikroby. Z tego powodu obserwowane struktury są traktowane jako potencjalny „odcisk palca” życia.
Może Cię zainteresować: Misja na Marsa: NASA zmienia strategię i przyspiesza plany
Alternatywne wyjaśnienia nadal możliwe
NASA podkreśla jednak, że podobne struktury mogą powstawać również bez udziału organizmów żywych. Procesy geochemiczne mogą prowadzić do ich powstania w warunkach wysokiej temperatury, środowiska kwaśnego lub przy udziale związków organicznych.
W przypadku skał z formacji Bright Angel nie znaleziono dowodów na występowanie wysokich temperatur ani kwaśnych warunków. Nie jest jednak pewne, czy obecne związki organiczne mogły wywołać te reakcje w niskiej temperaturze.
Oznacza to, że choć wyjaśnienia niebiologiczne są mniej prawdopodobne według obecnych danych, nie można ich całkowicie wykluczyć.
Mars mógł być zamieszkiwalny dłużej niż sądzono
Odkrycie jest szczególnie istotne, ponieważ dotyczy stosunkowo młodszych skał osadowych. Wcześniej zakładano, że ewentualne ślady życia będą znajdować się głównie w starszych formacjach.
Nowe dane sugerują, że Mars mógł pozostawać środowiskiem sprzyjającym życiu przez dłuższy czas lub w późniejszym okresie swojej historii, niż wcześniej przypuszczano.
Nauka wymaga dowodów, nie interpretacji
„Twierdzenia astrobiologiczne wymagają niezwykłych dowodów” — podkreśliła Katie Stack Morgan z NASA. Publikacja wyników w recenzowanym czasopiśmie jest kluczowym etapem, który pozwala społeczności naukowej analizować i weryfikować dane.
Do oceny takich odkryć stosuje się narzędzia, takie jak skala CoLD (Confidence of Life Detection), które określają poziom pewności, czy dane rzeczywiście wskazują na życie.
Próbka Sapphire Canyon jest jedną z 27 próbek pobranych przez łazik Perseverance od momentu jego lądowania w 2021 roku. Aby ostatecznie odpowiedzieć na pytanie o życie na Marsie, konieczne będzie przeprowadzenie szczegółowych badań w warunkach laboratoryjnych na Ziemi.
Na obecnym etapie odkrycie nie stanowi dowodu życia, ale jest jednym z najważniejszych kroków w kierunku jego potwierdzenia.
Dziękujemy za przeczytanie artykułu na Techoteka.pl.
Publikujemy codziennie informacje o sztucznej inteligencji, nowych technologiach, IT oraz rozwoju agentów AI.
Obserwuj nas na Facebooku, aby nie przegapić kolejnych artykułów.